12. NESNE ORGANİZASYON İŞLEMLERİ

12.1 Nesneleri Gruplamak ve Çözmek

Belgenizde birden fazla nesneyi seçtiğinizde Group komutu kullanılabilir duruma gelir. Seçili bir nesne topluluğu gruplanmış durumdayken nesnelerin tümü tek bir nesne gibi davranır ve çoğunlukla birbirlerine göre konumları sabittir. Seçilmiş bir nesne grubuna uygulanan herhangi bir konum değişimi, dönüşüm ya da diğer özellik değişiklikleri gruptaki her nesneye aynı şekilde etki eder.

Örnek olarak, bir grubu seçerek yeşil dolgu rengi uygularsak, gruptaki tüm nesnelerin dolgu renklerinin yeşile döndüğünü görürüz. Bir resmi oluşturan çeşitli elemanların tümünde, nesnelerin gruplanabilmesi, birden çok nesnenin tek bir birime indirgenmesini ve böylece çizim elemanlarırıın kolayca en düşük seviyede organize edilebilmesini ve basitleştirilebilmesini sağlar.

Bir nesne grubu, aynı zamanda daha düşük seviyedeki grupları da içerebilir. Yani, nesneleri diğer gruplarla bir arada gruplayabilirsiniz. Bu durum bazen yuvalamak (nesting) olarak adlandırılır. Bu basit kavram, nesnelerin düzenlenmesi ve organizasyonu üzerinde mükemmel bir kontrol ve rahatlık sağlar [5,7].

12.1.1 Grup Komutları

İki ya da daha fazla nesneyi gruplamak çok basit bir işlemdir. Bunun için, Pick aracını kullanarak nesnelerinizi ve ardından Arrange -> Group komutunu seçin ya da CTRL + G kısayolunu kullanın. Standart Property Bar'daki (Özellik Çubuğu) Group düğmesini tıklamak da aynı sonucu verir.

Nesnelerin oluşturduğu bir seçimde hangi komutu kullanırsanız kullanın, seçiminiz bir grup oluşturacak ve içindeki nesnelerin tümü tek bir eleman gibi davranacaktır. Seçtiğiniz grup, aynı zamanda Durum çubuğunda da (Status Bar) gösterilecektir. Durum çubuğu eğer Nesne Bilgisini (Object Information) göstermeye ayarlandıysa, seçtiğiniz grubun özelliklerinde, içerdiği nesne sayısı görünecektir (bu nesnelerden biri halihazırda bir grup olsa bile). Durum çubuğu, nesne seçimlerinde en iyi bilgi kaynağınızdır.

Birden çok nesneyi gruplama işleminin geri alınması, gruptaki nesnelerin gruplamadan önceki durumlarına dönmelerini sağlayan Ungroup komutunun kullanılmasını gerektirir. Grubu çözmek sadece, nesneler arasındaki grup ilişkisini geri alır, ancak nesneler grubun bir parça-sıyken uygulanan herhangi bir dönüşüm ya da özellik değişimini geri almaz.

Seçili bir nesne grubunu çözmek için, Arrange -> Ungroup komutunu seçin ya da CTRL+U tuşlarına basın. Standart Toolbar üzerindeki Ungroup komut düğmesini tıklamak da aynı sonucu verir. Ayrıca, seçilen grubu sağ tıklamayla açılan menüden Ungroup komutunu da seçebilirsiniz. Ungroup komutu, tek bir nesne grubuyla ya da birden fazla grubu içeren bir seçimle kullanılabilir.

Bir grubu çözmek istiyor ve içinde hala bazı grupların bulunduğundan kuşkulanıyorsanız Ungroup All komutu, seçimdeki tüm grupları tamamen çözmek için kullanılabilir. Ungroup komutu ile Ungroup All komutunu kullanmak arasındaki en belirgin fark, Ungroup komutunun, Group komutunu sadece ilk düzeyde geri almasıdır. Eğer grup içinde yuvalanmış gruplar varsa bunlar korunur. Seçilmiş olan her bir grubu daha ileri düzeyde çözmek için Arrange -> Ungroup (CTRL + U) komutunu ikinci kez kullanın.

Ungroup All komutu, grup içinde yer alan tüm elemanların grup ilişkilerini, bu elemanlar yuvalanmış gruplar olsa da olmasa da iptal eder. Bu, gruplanan nesneler organize bir yapıda dikkatle düzenlenmişse bu düzenin tamamen kaybolacağı anlamına gelir [1,3].

12.2 Nesneleri Kilitlemek ve Kilidi Açmak.

Nesneleri gruplamak, aslında onları birbirlerine kilitler. Eğer isterseniz, nesneleri Lock komutu yardımıyla bir sayfaya kilitleyebilirsiniz. Nesneler kilitlendiklerinde, görüntülenebilir, izlenebilir, yazıcıda basılabilir ya da seçilebilirler, ancak, hareket ettirilemez ve düzenlenemezler ya da özellikleri hiçbir şekilde değiştirilemez.

Nesneleri kilitlemek, onları geçici ya da kalıcı olarak korumanızı sağlar ve bu, çizim öğelerinizin yakın çevrelerindeki nesnelere uygulanan komutlardan etkilenmemeleri gereken durumlarda yararlıdır. Çiziminizde bulunan kilitli nesne sayısı ya da bir kerede kilitleyebileceğiniz nesne sayısı için bir sınır yoktur.

Nesne gruplama komutlarında olduğu gibi, kilitleme komutları da Lock, Unlock ve Unlock All olmak üzere üç çeşittir. Seçilmiş bir nesneyi kilitlemek için Arrange -> Lock Object komutunu seçin ya da nesneyi sağ tıklayın ve açılan menüden Lock Object komutunu seçin. Bu, nesnenizin kilidi açılmadan düzenlenmesini engeller. CorelDRAW, nesnenin kilitli olduğunu iki şekilde belirtir. Bunlardan birincisi ve en belirgin olanı, nesne seçim tutamaçlarının kilit şeklinde görüntülenmesidir

İkinci olarak, durum çubuğu, kilitli nesnelerin tanımının başına Locked kelimesini ekler. Örneğin, basit bir eğri kilitliyse ve seçilmişse, durum çubuğunda Locked Curve on LayerX (burada X, katman adını belirtir) adıyla görünür.

Bir nesnenin kilidini açmak için, Arrange -> Unlock Object komutunu seçin. Herhangi bir araçla kilitli bir nesneyi sağ tıkladığınızda açılan menüden Unlock komutunu seçerek de bunu yapabilirsiniz. Bir resimdeki tüm kilitli nesnelerin kilitlerini açmak için Arrange -> Unlock All komutunu kullanabilirsiniz [1,3].

12.3 Nesneleri Klonlamak

Nesneleri klonlama, çok az kullanıcının yararlandığı güçlü bir özelliktir. Klonlama konusu her ne kadar ilk başta biraz kafa karıştırıcı gözükse de, benzer özelliklerdeki birden çok nesneyi içeren resimler oluştururken veriminizi arttıracaktır.

Nesnelerin kopyaları, ikizleri ya da klonları, benzer şekillerde oluşturulmasına rağmen her birinin farklı nesne davranışları vardır. "Klon" adı, "asıl" nesneyle bir ilişkisi olan kopyaları ifade eder. Bir nesne klonlandıktan sonra, klon, orijinal nesnede herhangi bir özellik değiştiğinde bunu taklit eder. Klonlama, çizim elemanlarının kopyalarını oluşturabilmenizi ve ayrıca, asıl nesnenin herhangi bir özelliğini değiştirerek ona bağlı olan klonların da aynı özelliklerini bir kerede değiştirebilmenizi sağlar. Bu özellikler, nesnenin konumu, dolgusu, dış hatları, yol şekli, dönüşümler ve Bitmap renk maskesidir [1].

12.3.1 Bir Klon Oluşturmak

Seçili bir nesnenin klonunu oluşturmak için Edit -> Clone komutunu seçin. Orijini nesneniz klonu kontrol eden asıl nesne olacaktır. Oluşturulan klon, belgenizde ilk olarak, Duplicate komutunda kullanılan öteleme değerleri ile aynı değerler kullanılarak konumlandırılır. Klonların nasıl oluşturulduğunu öğrenmek için aşağıdaki adımları takip edin:

1. Pick aracı ile bir nesneyi tıklayın ve Edit -> Clone komutunu seçin. Bu, nesnenizin bir kopyasını oluşturacak ve öteleme değerlerini kullanarak yerleştirecektir. Klonu, nesnenin tamamı görünecek şekilde sayfanızda başka bir yere taşıyın.

2. Orijinal kontrol nesnenizi seçin ve ekrandaki renk paleti yardımıyla dolgu ya da dış hat rengini değiştirin. Klonun renginin de değiştiğine dikkat edin. Asıl nesnenize dönüşüm gibi farklı nesne komutları uygulayın. Bu komutların klonda da tekrarlandığını göreceksiniz.

3. Asıl nesnenizi ve ardından tekrar Edit -> Clone komutunu seçin. Yeni bir klon oluşturulacaktır. Bunu da nesnenin tamamı görünecek şekilde başka bir yere sürükleyin.

4. Asıl kontrol nesnesini seçin ve bir ya da daha fazla özelliğini değiştirin. Asıl nesneyle birlikte diğer iki klonun da özelliklerinin değiştiğini göreceksiniz [1].

12.4 Nesnelerin Hizalanması

Hizalamak için Align komutu kullanılır. Bu komut hem Poperty çubuğu üzerinde hem de ArrangeàAlign and Distribute mönüsü içinde mevcuttur. Align and Distribute kutusu Şekil 12.1’de gösterilmektedir.

Şekil 12.1 : Align Mönüsü

Bu pencere Align ve Distribute sekmelerine sahiptir. Hizalama için Align sekmesi kullanılır. Hizalama işlemi için yatay ve dikey konumları belirleyen Left, Center, Right ikonlarından oluşan altı adet onay kutusu vardır.

İletişim kutusunun en üstünde bulunan ve yatay olarak sıralanmış üç onay kutusu vardır.bunlar nesnelerin dikey olarak hizalanmasını sağlıyor. Sol taraftaki üç adet onay kutusu da yatay hizalamayı sağlıyor. Edge of page sayfa kenarını baz alıyor. Center of Page onay kutusu, sayfa ortasını baz alıyor. Align To Grid ise gridleri göz önünde bulundurarak hizalama yapıyor.

12.5 Nesneleri Dağıtmak

Distribute komutu, sayfadaki nesneleri belirli boşluklara göre dizmek için kullanılır. Nesnelerin arasında yatay veya dikey olarak belirli mesafede sabit boşluklar olması istiyorsak Distribute komutu kullanılır.

Şekil 12.2’de Align And Distribute sekmeli penceresinin Distribute sekmesi seçili hali görülmektedir.

Şekil 12.2 : Distribute Mönüsü

Şekil 12.2’de görüldüğü gibi Distribute penceresi, nesnelerin yatay veya dikey olarak dağıtılması için onay kutuları içermektedir. Dört adet yatay, dört adet de dikey dağıtma onay kutusu mevcuttur. Bu dört onay kutusu sırasıyla; nesnelerin sağ taraflarını referans alarak, merkezlerini referans alarak, iç taraflarını referans alarak ve son olarak da sağ taraflarını referans alarak dağıtma işlemi yaparlar [4].