METIN ÖZELLİKLERİ

Yazar Hanzala

Sunday, 26 December 2004

13. METİN ÖZELLİKLERİ

13.1 Artistic Text (Metin)

Artistic Text, kısa metin parçaları oluşturmak ve CorelDRAW ‘ın dönüşüm (Transfornation) ve çarpıtma) (Distortion) özellikleri ile bu metinde değişiklik yapmak için , yazıya özel efekt uygulanmak istendiğinde kullanılır. Artistic Text blokları her paragrafı tek bir satır halinde gösterir. Tüm Artistic Text blokları ayrıdır , metin bloğunun boyu değiştirildiğinde bloktaki metninde boyu değişir.

13.1.2 Artistic Text Oluşturmak

Bir Artistic Text bloğu oluşturmak için öncelikle araç kutusundan Text aracı seçilmelidir (Şekil 13.1).

Şekil 13.1 : Text Aracının Seçilmesi

Text aracı birkez seçildiğinde, çizim penceresi içersinde herhangi bir yere tıklanır ve yazı yazılamaya başlanır. Varsayılan olarak metin puntosu 24 point ve fontu da Avant Garde Bk BT olarak tanımlanmıştır.

O anda çaılışılan sayfa üzerinde, doküman için varsayılan punto ve font, herhangi bir metin seçili değilken Property çubuğu üzerinden değiştirilebilir.

Artistic text herhangi bir grafiksel nesne gibidir. Genişletilebilir, döndürülebilir, uzatılabilir veya bir yol üzerine yerleştirilebilir. Eğer metinlerin şekli doğrudan değiştirilmek isteniyorsa, metnin eğrilere dönüştürülmesi gerekir. Ayrıca Artistic text bloklarında, metnin her satırını birbirinden bağımsız nesne haline getirmek için Arrange →Break Appart ( CTRL.K ) mönüsü kullanılır [2].

13.2 Paragraph Text ile Çalışmak

Bu yöntem, paragraflar halinde metinler yazmak için kullanılır. Text aracı seçilerek istediğimiz şekilde bir dörtgen çizilirse, Paragraph Text’in yazılacağı alan elde edilmiş olur. Bu alan için istenilen uzunlukta metinler girilebilir ve CorelDRAW dışında yazılmış olan metinler File→Import mönüsü yardımıyla CorelDRAW içine dahil edilebilir.

13.3 Artistic Text ve Paragraph Özellikleri

Artistic text ve Pargraph Text özellikleri iki şekilde değiştirilebilir; Property çubuğu ve Format Text iletişim kutusu. Format Text iletişim kutusuna Text mönüsünden Format Text komutu ile ulaşılır. (Şekil 13.2) [2].

Şekil 13.2 : Format Text İletişim Kutusu

13.3.1 Character

Format Text iletişim kutusundaki ilk sekme character sekmesidir. İletişim kutusunun sol tarafında uygun olan tüm fontların bir listesi bulunur. PostScript Type1 fontları T1 sembolü ile, TrueType fontlar ise TT sembolü ile gösterilirler. Font listesinin en tepesinde ise seçili olan font gösterilir.

Font kutusunun altında Size( büyüklük ) seçim alanı bulunur. Font büyüklükleri, varsayılan değer olarak Point cinsinden belirtilir.

Bir sonraki değer ise fontun etkisidir. Style listesinde seçilen font tipine göre değişmekle birlikte, dört değer bulunur. Her font için, görünüm olarak kullanıcıyı yanıltan kelime işlem programlarının aksine, yalnızca uygun olan etkiler gösterilir. Dört muhtemel etki ise Normal, Italic, Bold ve Bold Italic’tir.

Buradaki son seçenek ise Script’tir. Bu seçeneği kullanarak metin için kullanılan yazı sistemini ayarlayabirlirsiniz. Mevcut seçenekler; Latin, Asian ya da Middle Eastern’dir. Soldan sağa doğru yazı sistemleri için Latin, çift byte karakter kümelerini temel alan düşey yazı sistemleri için Asian, Arapça gibi sağdan sola doğru giden yazı sistemleri için de Middle Eastern kullanılır.

İletişim kutusunun sağ tarafında Underline, Strikethru ,Overline, Uppercase ve Position olmak üzere beş adet açılır mönü bulunuyor.

Bunların ilk üçü metin etrafında çizgi oluşturmak için kullanılır ve Single Thin, Single Thick veya Double Thin, olmak üzere seçeneklere sahipler ve tüm etkiler ister tek tek harflerei isterse tüm kelimelere uygulanabiliyor. Bunlarda her hangi biri seçildiğinde Şekil 13.3’de gösterilen Edit Underline iletişim kutusundan satırların görünümleri biçimlendirilebilir.

Şekil 13.3 : EditUnderline İletişim Kutusu

Thickness ( kalınlık ) ve Baseline Shift değerleri fontun point biriminin yüzdelik değeri olarak belirtilir, ancak bunlar Units açılır mönüsü kullanılarak değişik birimler şeklinde ayarlanabilir.

Üç değişik çizgi tipinin altında Uppercase açılır mönüsü bulunur. Metnin büyük harf ayarı yapılır. Varsayılan değer olarak None olarak işaretlenmiştir. Ancak bu, Small Caps veya All Caps olarak değiştirilebilir. Small Caps’te küçük karakterler gerçek büyüklüğünün %80 ‘i oranındaki büyük harflerle değiştirilir. All Caps seçeneğinde ise her karakter birer büyük harf haline dönüştürülür.

Position listesi ile büyüklüğünü ve düşey konumunu değiştirerek metni bir alt simge (subscript) ya da üstsimge (Superscript) haline getirebilirsiniz. Buradaki seçeneklerden subscript, metnin boyunu küçültür ve taban çizgisinin altına yerleştirirken, superscript te yine metni küçültür, ancak bu kez büyük harflerin üst kısmının bulunduğu konuma yerleştirir. None seçeneği ise position ayarlarını kaldırır.

13.3.2 Paragraph

Format Text iletişim kutusundan paragraph sekmesi seçilirse Şekil 13.4’de görünen artistik metin için hizalama seçeneği ve boşluk özellikleri görülür.

Şekil 13.4 : Paragraph İletişim Kutusu

Varsayılan olarak hhizalama değeri için None seçilmiştir. Left seçilirse her şey sol tarafa hizalanmış olr. Center seçeneği, seçili metinleri tam ortaya yerleştirir. Right seçeneğinde ise tüm metin en sağ sınıra göre hizalanır. Full hizalama seçeneğinde metnin hem sağ hem de sol tarafa hizalanması sağlanır. Force seçeneği, Full hizalamayı bir adım öne götürerek her şeyin hem sağa hem de sola yaslı olmasını sağlar. Dolayısıyla bir kelime varsa bu kelime tüm satıra dağıtılır.

Spacing ayarları seçilen paragrafın tamamına uygulanır. Tek tek karakterler için değil de paragrafın tümü için geçerli olmak üzere, varsayılan karakter aralığına ne kadar daha boşluk ekleneceği ayarlanır. Sözcük (word) aralığını ayarlamak da mümkündür. Language seçeneği ise; Latin ve Asya veya Arapça karakterleri arasında bırakılacak boşluğu ayarlamada kullanılır.

Paragraf aralığı Before Paragraph ve After Paragraph olarak tanımlanmıştır. Karakter yüksekliği de yüzde veya point cinsinden belirlenebilir. Line sekmesinde ise karakter yüksekliği ile ilgili değerler elle girilebilir.

13.3.3 Tabs

Format Text iletişim kutusunda bulunan ve Şekil 13.5’de gösterilen Tabs sekmesini kullanarak sekme duraklarının konumu üzerinde tam olarak kontrol sağlayabilirsiniz. Üzerinde büyük bir artı işareti bulunana Add Tab düğmesini kullanarak geöerli paragrafa sekmeler ekleyebilir, eksi düğmesi ile seçili sekmeyi silebilir, üzerinde kırmızı X işareti bulunana düğme ile de geçerli paragraftaki tüm sekmeleri silebilirsiniz.

Şekil 13.5 : Text İletişim Kutusu

Bunların dışında, bir sekme durağına yerleştirilen metnin bir öncü karakteri olup olmayacağını belirlenebilir. Öncü karakterler genellikle “İçindekiler” bölümü ve menüler gibi tablo şeklindeki listelerde, sayfanın solundaki başlığı ya da metni sağ taraftaki sayfa ya da fiyatla birleştirmek için kullanılır. Çoğunlukla bir dizi nokta halinde görüntülenir; ancak bunu normal klavye karakterlerinden biriyle değiştirmek mümkündür. Character açılır listesinden bir karakter seçilir, ya da Charecter# kutusuna ilgili karakterlerin numarasını girilerek bu işlem gerçekleştirilir.

13.3.4 Columns

Format Text iletişim kutusunun Columns sekmesinde (Şekil 13.6) Paragraph Text çerçeveleri içindeki bir ya da daha çok sütun için kullanılan ayarlar bulunur. Bu sekmeyi kullanarak önce sütun sayısı, sonra da her bir sütunun genişliği ayarlanabilir. Gutter değeri, geçerli sütunla bir sonraki sütun arasındaki boşluk mesafesini verir.

Şekil 13.6 : Columns İletişim Kutusu

Equal Column Width seçeneği işaretli ise, bir sütunun genişlik değerini değiştirdiğinizde tüm sütunların genişliği aynı değeri alır. Maintain Current Frame Width seçeneği işaretli ise, çerçevenin genişliği değişmeyecektir.

Vertical Justification listesi kullanılarak metin çerçevenin üstüne, ortasına (düşey olarak) ya da altına hizalanabilir.

13.3.5 Effects

Format Text iletişim kutusunda bulunan son sekme Effects bölümüdür (Şekil 13.7). Madde imleri ve drop cap’lar ler oluşturulmasını sağlar. Varsayılan değerde Effect Type açılır mönüsü None olarak işaretlenmiştir. Ve iletişim kutusu tamamen kapalıdır. Bullet veya Drop Cap seçilirse, sekme kullanılabilir hale gelecektir.

Şekil 13.7 : Effects İletişim Kutusu

13.4 Madde İmi Efektleri Oluşturmak

Bullet seçeneği işaretlenirsekullanıcının sisteminde kurulu olan fontları gösteren bir pencere açılır.

Bullet, bir paragrafa özel bir etki verilmesini sağlayan bir karakterdir. Normal olarak alfabetik karakter yerine bir sembolle gösterilirler.

Bir font seçildiğinde, font içersinde bulunan tüm karakterler bu ızgara içinde gösterilir. Buradan bir karakter seçildiğinde bu, paragraf için seçili olan madde imi olur.

Font açılır mönüsünün hemen altında Size ve Baseline Shift değerleri vardır. Oluşturulan madde iminin büyüklüğü, paragraf metninin büyüklüğü ile aynıdır. Baseline Shift değeri ise madde iminin paragraf satırından ne kadar ağşağıda veya yukarıda yerleşeceğini belirler. Position değeri, madde imi karakterinin sol sınırından ne kadar uzaklıkta olacağını belirler.

Ayrıca iki adet yerleleşim seçeneği var. Bulleted seçeneği, madde imlerine paragrafın içine doğru yerleştirir ve ikinci satır metnin kalan kısmına değil madde imine göre hizalanır. Hanging Indent, madde imini marjinde asılı bırakarak paragraftaki metnin tüm satırlarda sola hizalı durmasını sağlar.

13.5 Akan Paragraph Text

Paragraph Text genelde büyük metin blokları için kullanıldığından, çok sık durumlarda bir sayfadan daha fazla veya tek sayfada iki farklı alanda bulunurlar. Bu durumda metin bir çerçeveden bir diğerine akacaktır. Metin, çerçevenin alt tarafından taşarsa, çerçevenin alt orta kısmıdaki tutamacında bir ok işareti belirir. (Şekil 13.8)

Sayfada daha fazla metnin görünmesini istenilen yere gelinir. Bir paragraf çerçevesinin otomatik olarak oluşturulması isteniyorsa yalnızca tıklanır. Otomatik olarak çizilmiş olan çerçeveler sayfa ile aynı ebatta olacaktır. Aynı zamanda istenilen ölçülerde bir paragraf çerçevesi oluşturmak için tıklamadan sonra sürüklenmesi yeterli olur. Çerçeveler birbirlerine bağlandıklarında, bunların bağlı olduklarını gösteren bir çizgi aralarında belirecektir. Bu çizgi yalnızca bilgi amaçlıdır ve baskı esnasında görünmez. Şekil 13.8’de iki çerçeve arasında akan metin örneği görülmektedir [2].

Şekil 13.8 : Akan Paragraph Text

13.6 Artistic ve Paragraph Text Arasında Dönüşüm

Başlarken yanlış tipte bir metin oluşturulduğunda, diğer tipe dönüştürmek için Text mönüsü altındaki Conver komutu kullanılır.

Paragraph Text seçili ise ve metnin tamamı tek bir çerçeve içerisinde gösterilemiyorsa Convert komutu kararmış olarak görünür.

13.7 Küçük-Büyük Harf Dönüşümü

Metinlerde harflerin büyük veya küçük olması değiştirilebilir. Bunu için Text mönüsü altındaki Change Case komutu kullanılır. Bu komut seçildiğinde Şekil 13.9‘da görülen Change Case penceresi açılır.

Şekil 13.9 : Change Case Penceresi

Burada beş seçenek sunulur. Sentence cas seçeneği her cümlede ilk harfi büyük yapacaktır. Lower case seçeneği ise tüm harfleri küçültür. UPPERCASE seçeneği ise tüm harfleri büyültür. Title Case seçeneği her kelimenin ilk harfini büyültecektir. Ayrıca tOOGLE cASE seçeneği büyük harfleri küçük, küçük harfleri büyük hale getirir.

13.8 Semboller

Semboller, Symbols Docker içinde bulunurlar. Şekil 13.10’da gösterilen Docker penceresini açmak için window→Dockers→Symbols mönüsünden Special Characters ( CTRL.F11) seçeneği seçilir.

Şekil 13.10 : Sebmol Docker Penceresi

Pencereninen üstünde, sembol olarak kullanılabilecek olan fontların listesi bulunur. Normalde bunlar, Windows’a kendilerini sembol grubu olarak tanıtan fontlardır. Dolayısıyla CorelDRAW’da herhangi bir değişiklik yapmaya gerek kalmadan, yalnızca sembol içeren fontların alfabetik listesi görülür. Bunu değiştirmek içinse font listesinin yanında bulunan ok işaretine basarak pencerenin açılması sağlanır ve TrueType veya Type1 fontların görüntülenmesi sağlanır.

Font listesinin hemen altında, seçilen sembol fontunun grafiksel karakterleri bulunur. Pencerenin sağındaki bir kaydırma çubuğu istenilen karakteri bulana kadar pencereyi kaydırmayı sağlar.

İstenilen sembol seçildikten sonra bunu çizim penceresine sürüklemek yeterli olur. Başlangıçta tek bir sembol elde edilebilir. Ancak Tile Symbol/Special Character mönüsünden sembolün tüm sayfaya döşenmesi sağlanabilir.